|
Rys Historyczny
Nazwa miejscowości pochodzi od imienia nieznanego bliżej
Jurka, zasłyszana z legend i opowiadań. W dawnych czasach
nazwy terytoriów zasiedlanych przez ludzi często wiązały
się z rodem licznie zamieszkującym dany obszar.
Pierwsza wzmianka o wsi z 1365 roku wymienia jako
właściciela podsędka
oświęcimskiego, Michała z „Jurczic". W 1404 roku w
Jurczycach było już kilku dziedziców: Bieniek, Franciszek,
Rafał, Andrzej, Jakusz,
Kuszek i Więcław. Spośród późniejszych właścicieli wsi
należy
wyróżnić Andrzeja z Jurczyc, który w 1451 roku nabył od
Marcina
Birowo z Przebenic również kilka posiadłości na wschód od
Myślenic:
Banowice (dziś przysiółek Drogini), Łęki, Porębę i część
Trzemeśni. Od nazwy pierwszej z tych wsi przybrał on przezwisko
Banowski,
ale mimo to nadal pisał się „Andrzej Banowski z Jurczyc".
Albo sprzedał Jurczyce, albo posiadał tylko część tej wsi, ponieważ
w późniejszym okresie występują już inni jej dziedzice.
Jeden z nich,
Piotr, używał nazwiska Jurczycki, które przejęli jego
potomkowie.
Niedługo po założeniu klasztoru - eremu na Srebrnej Górze
pod Krakowem, Jurczyce
nabyli zakonnicy - Kameduli i posiadali wieś, aż do rozbioru Polski w 1772
roku. Po tym czasie władze austriackie przejęły dobra klasztorne w tym również Jurczyce, a następnie
sprzedały je prywatnym właścicielom.
Jurczyce początkowo przeszły w ręce Jordanów
z Zakliczyna (koło Dobczyc), a następnie Biberstein - Starowiejskich.
Ostatnią przedstawicielką tej rodziny w Jurczycach była
Karolina Biberstein -
Starowiejska.
W 1867 roku Jurczyce zakupił Henryk
Haller de Hallenburg, który wcześniej swoje działy po ojcu w
sąsiedniej Polance odsprzedał bratu Władysławowi, a sam
osiadł w Jurczycach i
stał się założycielem jurczyckiej linii Hallerów. Henryk Haller zmarł w
1888 roku, ale jego żona Olga z Tretterów nadal była właścicielką niewielkiego, 88 hektarowego majątku w
Jurczycach. Olga zmarła
w 1940 roku, dożywszy sędziwego wieku 93 lat. Jej syn Karol był
ostatnim dziedzicem Jurczyc. Po upaństwowieniu
majątku w 1945 roku przeniósł się do Krakowa, gdzie zmarł w roku 1967.
Obecnie wieś podlega gminie Skawina. Liczba mieszkańców
liczy
niewiele ponad 500. Duża część terenów w
Jurczycach wchodzi w skład Rolniczego Zakładu
Doświadczalnego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W
szczególności obszary niezamieszkałe, teraz nieużytki rolne.
Literatura:
T. Szczygieł: Jurczyce dawniej i dziś, "Gazeta Skawińska",
nr 56, 2005
T. Szczygieł: Sołectwo Jurczyce, opracowanie własne |
